LANDARE-PAISAIAK ESPAINIAN

diciembre 1, 2012

BILLANO LURMUTURRA

octubre 6, 2012

Billano lurmuturrerainorako ibilbidea egitean emango zaizuen fitxa bete beharko duzue. Hori egiteko hemen aurkituko dituzue link lagungarriak informazioa osatzeko:

Duna fosilak 6. orrialdean      Astondoko dunak 

Landaretza:

Ibilbidiean aurkituko ditugun zuhaitz batzuk.

Lizar(ra)

 Arte(a)  (zuhaitza)

Txilar (brezo)       txilardi

Ote zuri  (argoma)

Sasiakazia

– Pinua, dokumentu horretako 16. orrialdean Gorlizko pinuaz adierazten da. Zein pinu mota da hemen aurkitzen dena? Bertokoa da?

Gorlizko foru etxaldea. Zer egiten da hemen? Zein interes dauka?

Kostako erliebea eta itsasertzeko higadura

Kareharriaren formakuntza euskal kostan

Billano itsasargia eta kosta-bateriak

Ibilbidea egitean atera dituzun argazkiekin, fitxan hartutako apunteekin eta hemen dituzun linken laguntzarekin osatu lana eta entregatu folioetan eginda. Hurrengoa agertu beharko da:

– Mapa

-Argazkiak

-Galdereei erantzun ahalik eta osoagoak.


ESPAINIAKO PAISAJEEN IRUZKINA

diciembre 17, 2011

TAJO-SEGURA URALDAKETA

diciembre 2, 2011

ARIKETA BATZUEN ZUZENKETA

enero 12, 2010

Koadernoaren 117. orrialdean

b) Konpara itzazu penintsularen IM-ko, erdialdeko eta HE-ko  ibaiak:

Ipar mendebaldeko ibaiek eta hego ekialdekoek amankomunean eduki ditzakete tamaina. Bien kasutan haien iturburutik itsasora ez daude kilometro gehigerik, baina hantxe amaitzen diran parekotasunak. IM-koak klima ozeanikoaren eremuan aurkitzen dira eta prezipitazio ugariak eta erregularrak jasotzen dituzte urte osoan. Hori dela eta ibai emaritsuak eta erregimen erregularrekoak dira eta euren ertzeak landaretza ugariz estalita aurkitzen dira.  Hegoekialdekoek, alderantziz klimas erdilehor extremoan aurkitzen dira, prezipitazio oso urriak (300 mm. Baino gutxiago) jasotzen dute eta oso txarto bananduta urtean zehar. Ibai hauekoso emari urrikoa dira eta  hilabete askotan lehorrak egon daitezke bapateko euritek heltzen direnean  uholdeak edukitzen. Penintsularen ipar mendeabaldean alde horretan harri nagusia silizekoa da, harri iragazgaitza, horregatik ibiaiek ez dute galtzen infiltrazioegatik emari asko, klimaren hezetasuna ere ebaporazioaren kontra babesten ditu ibaiak. Galiziako penilautadan artekatzean ibai estuak etasakonak eratzen dituzte. Baldintza hauek elektrizitate produkziorako primerako aukera aurkezten dute. Hegoekialdean harri nagusia kareharria da, klima dela eta lurzoruak oso gutxi garatuta dira eta landaretza eskasa eta etena, horregatik lurzoruak erz du higaduraren kontrako babesik euriteak suertatzen direnean. Penintsularen hegoekialdeko ibaiek bere ibilbidea eta urak kontrolatzeko eta ur harrappaketak lortzeko, lan hidrauliko ugari behar dituzte.

Zer gertatzen da, bitartean,  penintsularen erdiko ibaiekin? Penintsularen erliebeak duen kokapenagatik ibai-isurialdeak oso disimetrikoak izaten dira eta eskualde honetako ibaiak oso luzeak dira, Tajo bere 1100 kmko ibilbidearekin da luzeena. Ibai hauek emaritsuak dira baina klima mediterranear kontinentalizatuan daudenez prezipitazioak eskasak dira, 400-500 mm urtean, eta ekinokzialak erregimen irregularra dute eta agorraldiak nahiko markatuak izak daitezke. Ibai hauek ipar memsetan harri silizeoa eta buztina zeharkatzen dute eta klima ez da berotsuegia udan  gehiegizko ebaporazioa sortzeko. Hego mesetakoak, alderantziz ekialdean kareharritik eta gero buztina eta granitotik pasatzen dira, haien sorburua ez daude oso garai altueta. Faktor guzti horiek ematen diete duten ezaugarriak: zenbat eta hegoalderago hainbat eta emari apalagoak.

Hala eta guztiz ere, penintsularen erdiko ibaiek erabilera eta aprobetxamendu ugariak dituzte: urtegiak energiasortzeko, hirien hornikuntzarako, industriarako eta nekazaritzarako.

118.  orrialdea, ariketak a) eta b)

Bi mapa osagarriak dira, noski baietz. Begi bistan dago ezkerraldeko mapan agertzen diren uren banalerroak eskumako mapako erliebe unitateekin bat datozela.

ariketaren erantzuna guztiz erlazionatuta dago aurreko erantzunarekin.

c)

 Penintsulako erliebeak sare hidrografikoa antolatu du, lurraldea zatikatzen dauden arro eta isurialdetan .


AZTERKETARI BEGIRATUZ

enero 9, 2010

 

Hurrengo ariketak garrantzitsuak dira eta, birpasatzeko edota berpentsatzeko ikasten duzuna, ondo joan ahal zaizkizu.

 Hurrengo paisajeak aztertzea eta alderatzea proposatzen zaizu:

 

a) Herrialde baten hidrologiaren ezaugarriak ulertzeko, zein faktore kontuan  hartu beharko dira?

b) Zein modutan jokatzen du erliebeak?

c) Zergatik isurialdeek eta ibaien arroek dute duten banaketa eta azalera?

d) Zergatik  garrantzitsua da jakitea ibaien emari erlatiboa? Zein informazio ematen digu?

Esan dezakegu Kantabriar erlaitzeko ibaiak, txikiak direlako, emari gutxikoa direla?     Bidasoaren emaria 24,7 (m³/s)  eta bere arroa 62,7 Km ² ditu; Tajo ibaiaren emaria 480  m³/sg-koa da eta bere  arroak   80.947 Km² ditu. Badakigu m³-k  1000 litro dituela, atera dezakezu emari erlatiboa eta ondorioztatu. Egiten baduzu klasean komentatu.

Gipuzkoako  ibaiei buruzko informazioa

http://www4.gipuzkoa.net/oohh/web/esp/01_09.asp#03

e) Hurrengo ibaiak zein arroari dagozkio? Jarama, Mundo, Esla, Gallego, Alberche, Sil, Tietar, Genil, Zujar, Cinca, Jabalon, Almonte, Guadalope, Alagon, Guadalimar, Esla, Zadorra, Baias,Pisuerga.

f) Zeintuk dira “Plan Hidrologico Nacional”-en ekintza garrantzitsuenak ur baliabideak kudeatzeko?

g) Duero-sistemak ekonomiarako duen garrantziaz zer esan dezakezu?

h) Nongoak dira hurrengo landare espezieak eta zein ezaugarri dituzte?:

     – Tabaiba (zein altitudetan aurkitzen da?), Estrepa,  Artelatza,  Iratxe,  

        Ipurua, Abaritza, Isatsa, Sahatsa, Pagoa, landare errupikolak

i) Zergatik da hain ezberdina Kanarietako eta penintsulako landaretza?

j) Zertan ezberdintzen dira makia eta garriga?

k) Mendi alpetarrean nola mailakatzen da landaretza?

 

Abaritza

Ipurua

                                                                      Sahatsa

Isatsa


LLUVIAS DE FIN DE AÑO

diciembre 30, 2009

Sabemos que el clima de España es extremoso, o la pertinaz sequía se instala y España se incendia y se reseca o las inundaciones arrasan.

Desbordamiento del río Guadalete en Jerez de la Frontera (29-12-2009)

Este final de año 2009 está siendo especialmente cálido y lluvioso, sobre todo en el SO de la península. El río Guadalete, un río sin demasiada entidad, estos días se ha desbordado y ha dejado inservibles miles de viviendas.

Guadalete visto desde el viaducto de los Azares

La importancia de las lluvias, ocasionadas por borrascas del Atlántico sur occidental, la confirmó el portavoz de la AEMET, Ángel Rivera. Así, sólo en Grazalema, lugar dónde  más llueve de toda España, a lo largo de la semana  de temporal se habían recogido un total de 700 litros por metro cuadrado;  entre 200 y 300 litros por metro cuadrado, en áreas de Cádiz y Huelva y hasta 200 litros por metro cuadrado en áreas de Extremadura, sobre todo en el norte. Mientras, en algunos puntos de Ciudad Real y del norte de Córdoba se acumularon unos 150 litros por metro cuadrado.

Sólo en Cádiz , en una semana ha caído todo el agua que suelen recoger en un año. No es de extrañar la impetuosidad de las aguas y que en muchos embalses se haya procedido a desembalsar agua.

Aún así, si leemos noticias sobre los embalses españoles, a pesar del incremento experimentado en estos días, podemos ver eque en la Rioja las cosas no son muy halagüeñas. Cosas del clima de España